[edzia]

W trosce o przyzwoitą jakość postów na forum oraz profilaktycznie, by się nie wyśmiewano z nas na onecie, otwieram małą poradnię języka polskiego. Proszę tu umieszczać przeróżne zasady ortograficzne, interpunkcyjne, stylistyczne, gramatyczne i inne tak, by inni mogli z nich skorzystać i prawidłowo stosować w swoich (zwłaszcza pisemnych) wypowiedziach. Będzie tu też można poprosić kogoś o pomoc w rozwikłaniu jakiegoś problemu językowego.

Proszę, by nikt nie czuł się urażony tym wątkiem. Nasz język polski jest trudny, świadczy o tym choćby ta strona: http://www.obcyjezykpolski.interia.pl/, a my jako nauczyciele powinniśmy szczególnie dbać o poprawność językową.


Na początek zebrałam kilka połączeń przyimkowych, często błędnie zapisywanych i dość często spotykanych, zwłaszcza u uczniów. Uwaga! Błędów tych raczej nie wyłapie żadne sprawdzanie pisowni w edytorze (chyba, że ktoś ma jakieś ekstra – kontekstowe), bo większość tych źle zapisanych zwrotów ma swoje odpowiedniki w słowniku języka polskiego.

Oto one:
- na prawdę oraz do prawdy zamiast naprawdę, doprawdy;
- z resztą zamiast zresztą (w wyrażeniu np. „zresztą nie o to chodzi”);
- z poza, z tąd zamiast spoza, stąd;
- dla czego oraz dla tego zamiast dlaczego i dlatego;
- z nad zamiast znad;
- na raz, co raz oraz w raz zamiast naraz, coraz, wraz;
- conajmniej zamiast co najmniej;
- na przeciw zamiast naprzeciw;
- napewno zamiast na pewno;
- narazie zamiast na razie;
- także zamiast tak że (w znaczeniu "a zatem", np. w wyrażeniu „tak że (a zatem) wszystko jest w porządku”);
- po środku zamiast pośrodku;
- w brew zamiast wbrew;
- nie jeden zamiast niejeden;
- po za tym zamiast poza tym;
- w prawdzie zamiast wprawdzie;
- z pośród zamiast spośród;
- za równo zamiast zarówno;
- za zwyczaj zamiast zazwyczaj i in.

Oczywiście, trzeba mieć świadomość tego, że te błędne wyrażenia w innym znaczeniu mogą być poprawne.


Dla mnie (i zapewne dla wielu) zmorą są natomiast przecinki. Wstawiać, czy nie wstawiać? Wahałam się nawet, czy przed „zamiast” nie powinno być przecinka. Może jakiś fachowiec wyjaśni?

Jeśli ktoś ma podobne dylematy do moich, to dla zabawy (w końcu mamy wakacje ) niech popróbuje powstawiać przecinki we właściwe miejsca w następujących zdaniach:

1. Lubię takie dni kiedy pada deszcz i takie kiedy świeci słońce.
2. Powiedział że nie chce go znać i wyszedł trzaskając drzwiami.
3. Licho wie skąd go przywiało i to w taką pogodę.
4. Dlaczego do diabła tego nie rozumiesz?!
5. Ani chybi przegrasz wszystko.
6. Uwaga schody!
7. Uwaga kierowcy może być mgła!
8. Nie przyszedł na obiad mimo że dwa razy go zapraszałyśmy.
9. Dziad swoje a baba swoje.
10. Lubię dobre filmy przede wszystkim amerykańskie.
11. W SMS-ach Janek nie stawia znaków przestankowych ani kropek ani przecinków.
12. Fałszuje jakby mu słoń na ucho nadepnął.
13. Nie bądź dzieckiem zamiast się dąsać przemyśl to.
14. Kurs dolara ni stąd ni zowąd poleciał na łeb na szyję.

[malgala]

W przecinkach jestem słaba.
Interpunkcja zawsze była moją zmorą.
Spróbuję, poprawcie, bo jestem pewna, że dobrze się z tego zadania nie wywiążę.


1. Lubię takie dni kiedy pada deszcz i takie, kiedy świeci słońce.
2. Powiedział, że nie chce go znać i wyszedł trzaskając drzwiami.
3. Licho wie, skąd go przywiało i to w taką pogodę.
4. Dlaczego, do diabła, tego nie rozumiesz?!
5. Ani chybi, przegrasz wszystko.
6. Uwaga, schody!
7. Uwaga kierowcy, może być mgła!
8. Nie przyszedł na obiad, mimo że dwa razy go zapraszałyśmy.
9. Dziad swoje, a baba swoje.
10. Lubię dobre filmy, przede wszystkim amerykańskie.
11. W SMS-ach Janek nie stawia znaków przestankowych ani kropek, ani przecinków.
12. Fałszuje, jakby mu słoń na ucho nadepnął.
13. Nie bądź dzieckiem, zamiast się dąsać, przemyśl to.
14. Kurs dolara, ni stąd, ni zowąd, poleciał na łeb na szyję.

[iTulka]

Myślę, że przydatne może się okazać poniższe zestawienie często popełnianych błędów:

http://pl.wikipedia.org/w..._błędy_językowe

[edzia]

Już wkleiłam poprawne odpowiedzi, ale jednak je usuwam. Może ktoś zechce się jeszcze potrudzić? Malgalo, jest niewiele błędów.

[malgala]

[zanetaceglinska]

Jeśli chodzi o błędy językowe to jako polonistka podam najczęściej popełniane:
-dzień dzisiejszy (pleonazm)
-dwutysięczny, poprawnie dwa tysiące
-rok czasu, dzień czasu itp. (pleonazm)
-wziąść, poprawnie wziąć
-po namniejszej linii oporu, zamiast po linnii najmniejszego oporu.
Jest tego sporo. W najbliższym czasie podam wszystkie :)

[vuem]

No krucjata niebawem ruszy

[edzia]

[malgala]

Cytat:

Nie bardzo rozumiem, dlaczego w 1. i 2. zdaniu jest przecinek przed "i"

Ja również i dlatego tam go nie wstawiałam.
Poza tym miałam tylko jeden niepotrzebny i niewiele brakujących. Myślałam, że będzie gorzej.
Może kiedyś i tę sztukę uda mi się opanować?

[edzia]

[agazuz]

W dwóch pierwszych zdaniach chodzi o to, że przecinka nie stawiamy przed i, jeśli wymieniamy jakieś elementy współrzędne:
Lubię takie dni (...) i siakie dni (...).
Powiedział (...) i wyszedł.

W 1. i 2. zdaniu pomiędzy te współrzędne, nieoddzielane zwykle przecinkami elementy, wstawiono coś, co współrzędne wobec nich nie jest; przed i po tym podrzędnym wtrąceniu mamy przecinek - bez tego powstałyby bezsensowne połączenia jak np.
kiedy pada deszcz i takie dni - a to przecież współrzędne nie jest. Współrzędne jest Lubię takie dni (...) i takie dni.

Może wyraźniej to widać w takich dwóch zdaniach, w których zależnie od postawienia lub braku przecinka zmienia się znaczenie całej konstrukcji:
Przeprosił kolegę, który był obrażony i od tej pory się nie odzywał. (tu nie odzywał się obrażony kolega)
Przeprosił kolegę, który był obrażony, i od tej pory się nie odzywał. (tu nie odzywa się ten, który przepraszał)

Ufff... ciężko to wyjaśnić bez wykresu

[edzia]

[agazuz]

Sama mam natomiast pewne wątpliwości co do pierwszego przecinka w zdaniu 11. - chyba wolałabym tam/dopuściłabym alternatywnie dwukropek Jest to niby dopowiedzenie, ale jednocześnie wymieniamy coś należącego do pewnej ogólnej kategorii (znaki przestankowe: kropki, przecinki). Ale uznaję autorytet GW

[malgala]

agazuz, zrozumiałam.

Tylko gorzej z zapamiętaniem będzie.

[Aleksandra08]

Ja mam alergię na Co tam pisze? Moje wszystkie dzieci (szkolne) wiedzą, że jest napisane, a jeśli któremuś zdarzy się pomyłka, to koledzy mu przypominają z wyrzutem prawidłową formę. Poza tym "nie trawię" popularnego przyszłem. Zwalczam również krótkie słówko tą użyte niewłaściwie. Idę z tą koleżanką - jak najbardziej. Idę w tą stronę - już niekoniecznie.